Rodzina Bogiem silna

安i皻o Matki Bo瞠j Zielnej


Po co te wi您ki i wianki
z mi皻y, wrotyczu, rumianku?
Niesiemy je na znak ho責u
Maryi Pannie przed o速arz. (...)
Mamy je, chcemy dziewann
ucieszy Maryj Pann.
Niechaj to ksi篹a po鈍i璚
dzisiaj w ten dzie Wniebowzi璚ia.

   K. I陶akowicz闚na Msza Maryjna na Matk Bosk Zieln

    Wniebowzi璚ie Naj鈍i皻szej Maryi Panny jest najstarszym 鈍i皻em maryjnym w ca造m roku liturgicznym. Uroczysto嗆 obchodzona by豉 w Konstantynopolu ju od V wieku, a w Rzymie od VII wieku. 安i皻o przypadaj帷e 15 sierpnia - dawniej obchodzono jako dzie Matki Bo瞠j Do篡nkowej, bo zgodnie z rolniczym kalendarzem "Na Wniebowzi璚ie poko鎍zone 輳cie" - zawiera wiele tre軼i teologicznych, kulturowych i obyczajowych.
W swojej religijnej wymowie - dogmat o Wniebowzi璚iu og這si w 1950 roku Pius XII - "jest dniem triumfu Niepokalanej i ukoronowaniem wszystkich Jej godno軼i".
    Obrz璠owo嗆 ludowa wi捫e ten dzie ze 鈍i璚eniem p這d闚 rolnych i zi馧, b璠帷ych symbolami bogactwa przyrody, st康 druga popularna nazwa tego 鈍i皻a - uroczysto嗆 Matki Boskiej Zielnej. Wn皻rza ko軼io堯w ozdabia si wiankami z zi馧 i kwiat闚, bukietami, kompozycjami ro郵innymi z warzyw, owoc闚 i runa le郾ego.
    Przed 鈍i皻em kobiety i dziewcz皻a wi造 "brogi" - du瞠 wie鎍e, jako podzi瘯owanie za tegoroczne zbiory. Brogi przygotowywano z ostatnich k這s闚 z篡nanych uroczy軼ie na zako鎍zenie 積iw. Te gar軼ie koszonego zbo瘸 mia造 swoje nazwy: przepi鏎ka, fonka, dziad, stary, baba, koza i inne.
Takie same nazwy nosi造 stare polskie zabawy zwi您ane w豉郾ie ze 軼inaniem ostatnich k這s闚. Brogi czasami by造 tak du瞠, 瞠 wieziono je do ko軼io豉 na drabiniastym wozie, a 鈍i璚ono razem z mniejszymi wie鎍ami i bukietami ziela na uroczystej sumie.
    Zbo穎m przypisywano niezwyk貫 znaczenie i w obrz璠owych poczynaniach odgrywa造 one donios陰 rol. W zbo簑 - "najszlachetniejszym owocu p鏊" - wszystko jest symbolem 篡cia, dostatku i plon闚, od nasienia, po k這sy.
    Symboliczne znaczenie mia造 p瘯i rozmaitych polnych kwiat闚 i zi馧, w鈔鏚 kt鏎ych by造: bylica, mirt, rozmaryn, wrotycz, dziewanna, ruta, rumianek, dziurawiec, mak, koniczyna, bor闚ka, mi皻a i inne.
    Przy ka盥ej okazji 鈍i璚ono robione z nich bukiety, wie鎍e, wianki. Pojawia造 si wsz璠zie tam, gdzie rytua造 apelowa造 do za鈍iat闚 o przychylno嗆, urodzaj, powodzenie.
    "Matki Boskiej Zielnej ka盥y chodzi cielny" (czyli syty, najedzony), "Na Wniebowzi璚ie poko鎍zone 輳cie" - mo積a by這 odpocz望, a przede wszystkim wyrazi to, co tak prosto napisa w 1693 roku Wespazjan Kochowski w Psalmodii Polskiej:
    Panie! Za to dzi瘯owa Ci trzeba,
    瞠 g瑿ie mojej da dostatek chleba.

    By wi璚 dzie Matki Boskiej Zielnej dniem wielkich dzi瘯czynnych pielgrzymek. Najcz窷ciej pielgrzymowano do Cz瘰tochowy i Kalwarii Zebrzydowskiej. Dawniej, przygotowuj帷 si do obchod闚 Matki Boskiej Zielnej, nale瘸這 w dniu 鈍i皻ego Wawrzy鎍a, czyli 10 sierpnia, po鈍i璚i mas這 i mi鏚, kt鏎e potem dawano do skosztowania po 造瞠czce ka盥emu z domownik闚, m闚i帷:
    Przez przyczyn 鈍i皻ego m璚zennika,
    chro Bo瞠 pszcz馧ki od szkodnika
.
    Po uroczysto軼iach ko軼ielnych nast瘼owa造 do篡nki, organizowane przez dziedzica lub samych gospodarzy. Zbierano si przy stole w ogrodzie, a na klepisku w stodole odbywa造 si ta鎍e.

M. J.

Literatura:
H. Szymanderska: Polskie tradycje 鈍i徠eczne
安iat Ksi捫ki, Warszawa 2003.